Natuurlijk basissysteem klimaat-adaptieve stedelijke ontwikkeling

Projecttitel: Natuurlijk basissysteem klimaat-adaptieve stedelijke ontwikkeling
Projectnummer: LWV19222.04
Missie: Klimaatbestendig landelijk en stedelijk gebied
MMIP: C3: Waterrobuust en klimaatbestendig stedelijk gebied
Looptijd: 2019 – 2024
Projectleider: Wim Timmermans

Nederland is een van de meest verstedelijkte landen ter wereld. Verandering van het klimaat brengt een grote klimaatadaptatie-opgave met zich mee met name voor het stedelijk gebied. Daarom richt dit voorstel zich op klimaatadaptatie in steden. Op dit moment zijn veel stedelijke adaptatieplannen gebaseerd op traditionele, relatief dure, technische maatregelen, zoals bijvoorbeeld riolen met een hogere capaciteit waar het gaat om wateroverlast. Maar ook t.b.v. het tegengaan van hittestress en CO2-reductie worden de mogelijkheden van het stedelijke natuurlijk basissysteem (geomorfologie, water, bodem, beplanting) onvoldoende benut. Daardoor worden voor de hand liggende maatregelen zoals opslag van regenwater in de bodem en vergroening van steden, wijken, straten, huizen en tuinen voor vermindering stedelijke hitte en CO2-opname vaak nog onvoldoende meegenomen in de lokale adaptatieplannen. Er is veel kennis, maar die is vaak nog niet optimaal operationeel en bovendien versnipperd.

Wageningen University & Research doet op dit moment onderzoek naar het natuurlijk basissysteem van steden. Dit is een typologie/classificatie van Nederland in tien gebieden op basis van gelijke kenmerken van het natuurlijk systeem (ondergrond, bodem en groen). Voor de verschillende regio’s in Nederland worden de kenmerken van het natuurlijk basissysteem bepaald. De kennis wordt operationeel gemaakt voor stedelijke klimaatadaptatie. Daarnaast is er het software pakket i-Tree, gebruikt door verschillende groenadviesbureaus. Met iTree kan berekend worden hoeveel CO2 door een individuele boom wordt vastgelegd, nu en in de toekomst, hoeveel water wordt afgevangen en hoeveel fijnstof en NOx wordt vastgelegd. Het pakket is in eerste instantie voor de VS ontwikkeld, aan optimalisatie van het pakket voor de Nederlandse (en Europese) situatie wordt gewerkt.

Dit project verbindt kennis over het natuurlijk basissysteem met de mogelijkheid om daar geoptimaliseerd voor het betreffende systeem, de effecten te bepalen van bomen zoals die via i-Tree berekend worden. Daarmee ontstaat een basis voor de integrale aanpak voor stedelijke klimaatadaptatie. In samenwerking met belangrijke stakeholders wordt de aanpak operationeel gemaakt, op maat voor verschillende stakeholders: provincie, gemeente, projectontwikkelaar,
groenadviseur, natuur beherende organisatie, bewoner. Zij zijn daardoor in staat vanuit hun belang of focus beter bij te dragen aan een urgente opdracht voor elke stad: klimaatadaptatie.