Project Microbieel gezond water in de glastuinbouw

Projectnummer
TU17002

Missie
C. Klimaatbestendig landelijk en stedelijk gebied

MMIP primair
C4. Verbeteren waterkwaliteit

MMIP secundair

Startdatum project
01-01-2018

Einddatum project
31-12-2020

Projectleider
Jim van Ruijven

Website
https://www.wur.nl/nl/Onderzoek-Resultaten/Onderzoeksprojecten-LNV/Expertisegebieden/kennisonline/Microbieel-gezond-water-in-de-glastuinbouw-1.htm

Status project

Samenvatting project
Het grootste deel van de Nederlandse glastuinbouw teelt los van de ondergrond in een teeltmedium. In deze teeltsystemen kan een hogere productie gehaald worden dan in de vollegrond, omdat de fysische omstandigheden in de wortelzone veel beter te monitoren en te sturen zijn. In deze systemen is de emissie van gewasbeschermingsmiddelen en meststoffen naar het milieu gemakkelijker te beperken. In toenemende mate hebben deze systemen te maken met problemen die gerelateerd kunnen worden aan de microbiële waterkwaliteit.

Binnen het project ‘Microbieel gezond water’ wordt gezocht naar methoden waarmee de microbiële kwaliteit en gezondheid van het recirculatiewater in de glastuinbouw kan worden bepaald. Deze methoden worden gebruikt om te achterhalen wat de positieve en schadelijke effecten van de microbiële samenstelling van het water zijn op het gewas, en om mogelijkheden te identificeren om de microbiële gezondheid te sturen middels preventieve, mitigerende, of curatieve maatregelen op verschillende plekken in het watersysteem, en deze toe te passen in de praktijk. Randvoorwaarde waarbinnen de oplossingen ontwikkeld worden is de stap die de sector maakt naar een emissieloze teelt uiterlijk in 2027. Kennis van de invloed van micro-organismen op de microbiële waterkwaliteit is een cruciale stap naar robuuste, emissievrije teeltsystemen, waar in plaats van gewasbeschermingsmiddelen een stabiele microbiologische teeltomgeving de ontwikkeling van pathogenen onderdrukt. Kennis en teeltsystemen hierop gebaseerd kunnen breed in de sector worden ingezet en geven de Nederlandse tuinbouwsector een voorsprong richting duurzame teeltsystemen.
Specifieke focus zal liggen op het sturen van de samenstelling van het recirculatiewater voor het verkrijgen van een robuuste microbiële waterkwaliteit in het wortelmilieu en het onder controle houden van biofilmvorming in leidingen, waarmee de ontwikkeling en verspreiding van pathogene micro-organismen in de praktijk wordt tegengegaan.

Doel van het project
Dit project heeft als doel om kennis uit de watertechnologie- en de tuinbouwsector te bundelen om oplossingen te ontwikkelen waarmee de tuinbouwsector meer grip krijgt op de microbiële gezondheid van het water en het wortelmilieu, wat leidt tot robuustere en productievere, emissievrije teeltsystemen en het terugdringen van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen.

Relatie met missie/motivatie
De tuinbouwsector heeft de ambitie de meest duurzame sector ter wereld te zijn. Belangrijke uitdaging hierbij is het efficiënter gebruiken van schaarse grondstoffen als fosfaat en zoet water, en het voorkomen van emissies naar de omgeving. Glastuinbouwbedrijfssystemen bieden bij uitstek de mogelijkheid om een stap verder te zetten richting een circulaire tuinbouw. Meer dan 90% van de glastuinbouwbedrijven teelt los van de ondergrond, op substraat (bijv. steenwol, kokosvezel of potgrond) en recirculeert sinds het lozingenbesluit in 1994 het water (met daarin meststoffen en gewasbeschermingsmiddelen) al in meer of mindere mate. Er zijn echter diverse redenen waarom er toch nog geloosd wordt, wat een gesloten water- en nutriëntenkringloop in de weg staat (Beerling e.a. 2014). Voor veel van de problemen zijn of worden oplossingen ontwikkeld maar vanwege belangrijke vragen en knelpunten rond de microbiële kwaliteit in het watersysteem, is een volledig gesloten kringloop voor veel telers nog te risicovol. De sector heeft echter met de overheid afgesproken naar een emissieloze tuinbouw in 2027 toe te werken. Daarnaast zijn glastuinbouwbedrijven per 1/1/2018 verplicht met een zuiveringsinstallatie gewasbeschermingsmiddelen uit het lozingswater te verwijderen, tenzij aangetoond kan worden dat er niet wordt geloosd (Activiteitenbesluit, www.infomil.nl). Dit zijn dringende redenen om de laatste knelpunten rond volledig gesloten telen op te lossen.

Geplande resultaten
1. (WP1) Parameters die de microbiologische waterkwaliteit positief of negatief beïnvloeden in een teeltseizoen
2. (WP1) Mogelijkheden om actief te sturen naar een microbieel stabiel watersysteem en een verlaagde pathogenendruk
3. (WP2) Protocol en installatie voor het gecontroleerd produceren van biofilm onder
tuinbouwomstandigheden
4. (WP2) Protocol voor testen preventieve en curatieve strategieën tegen biofilm in glastuinbouw leidingwerk
5. (WP2) Strategieën om in verschillende teelten biofilmvorming in leidingen te voorkomen en te verwijderen binnen emissieloze teeltsystemen

De resultaten van het onderzoek worden gepresenteerd in workshops op het jaarlijkse Water Event, bijdragen in de vakbladen en indien de resultaten hier aanleiding toe geven wetenschappelijke publicaties.

Terug