Akkerbouw bouwplan onder klimaatverandering en eiwittransitie

Akkerbouw bouwplan onder klimaatverandering en eiwittransitie

Organisatie-onderdeel

WR-cap AF

Projectcode

AF18154

MMIP

Landbouw, Water, Voedsel>A. Kringlooplandbouw>A4. Eiwitvoorziening voor humane consumptie uit (nieuwe) plantaardige bronnen

Startdatum

01/01/19

Einddatum

31/12/24

Samenvatting

De Nederlandse landbouw heeft te maken met diverse uitdagingen w.o. klimaatverandering. Dit vraagt bodems die meer weerbaar zijn tegen droogte, wateroverlast en verandering in optredende bodempathogenen. Ook de wens voor meer vlinderbloemigen in het bouwplan (eiwittransitie en verminderde aanvoer stikstofkunstmest), kan consequenties hebben voor de bodemgezondheid. Dit roept vragen op als welke teeltfrequenties van belangrijke ‘cash-crops’ als bijvoorbeeld uien, aardappelen en peen onder de gegeven omstandigheden in de toekomst nog haalbaar zijn en wat het risico is van een hoger aandeel vlinderbloemigen in het bouwplan voor de bodemgezondheid.

In het project zijn daarom voor een drietal regio’s de risico’s (opbrengst en kwaliteit) van huidige en alternatieve bouwplannen (o.a. met hoger aandeel vlinderbloemigen) verkend en in kaart gebracht. De bouwplanvarianten zijn beoordeeld op economie (gewasopbrengsten, teeltkosten) en resulterende bodemkwaliteit/bodemgezondheid. Daarnaast zijn de risico’s op extreme omstandigheden (o.a. droogte en water overlast), veranderingen in bodemkwaliteit (ondergrondverdichting, bodempathogenen) en daarmee risico’s op opbrengstderving ingeschat op basis van literatuur en recent ontwikkelde kennis.

Doel van het project

Doel van dit project is om de risico’s (opbrengst en kwaliteit) van huidige en alternatieve bouwplannen (o.a. met hoger aandeel vlinderbloemigen) te verkennen en in kaart te brengen. Daarnaast is het doel om de gevolgen van een veranderend klimaat voor de belangrijkste akkerbouw- en ruwvoergewassen te beeld te brengen.
Het project draagt ook bij aan de doelen van de MMIP A4 “Eiwitvoorziening voor humane consumptie uit (nieuwe) plantaardige bronnen” in het bijzonder verhoging van het aandeel regionaal geproduceerd eiwit voor melkvee en de ontwikkeling van duurzame, gezonde en door de consument geaccepteerde plantaardige (eiwit)-producten.

Relatie met missie (Motivatie)

Het belang van dit project is dat inzicht wordt gegeven in de mogelijkheden om in meer of minder mate vlinderbloemigen in het bouwplan op akkerbouw- en melkveehouderij bedrijven in te passen. Daarnaast geeft het project tevens een schatting van de risico’s van bepaalde bouwplannen voor opbrengstderving en kwaliteitsschade door extreme weersomstandigheden als gevolg van klimaatverandering.
De lokale teelt van meer eiwitgewassen sluit aan bij de door Ministerie van LNV gewenste omslag naar een kringlooplandbouw, waarbij kringlopen op kleinere schaal worden gesloten. Daarnaast heeft de Commissie Grondgebondenheid aangegeven dat melkveebedrijven 65% van het eiwit van eigen bodem moet komen en de resterende behoefte in de nabije omgeving moet worden geteeld, bijvoorbeeld door akkerbouwers. Extra teelt van eiwithoudende gewassen door melkveehouders en/of akkerbouwers kan hieraan bijdragen.

Geplande acties

Inhoudelijk
In het project zal zijn voor een aantal landbouwregio’s in Nederland (Centraal/Noordwest-Nederland, Noordoost-Nederland, Zuid-Nederland) voorbeelden bekeken van bouwplannen met extra teelt van eiwit op zowel akkerbouw- als melkveehouderijbedrijven.

Producten
• Nederlandstalig rapport met beschrijving resultaten (2020)
• Artikelen met samenvatting resultaten (2020).