Beter Bodembeheer

Beter Bodembeheer

Organisatie-onderdeel

WR-cap AF

Projectcode

AF16064

MMIP

Landbouw, Water, Voedsel>A. Kringlooplandbouw>A2. Gezonde, robuuste bodem en teeltsystemen gebaseerd op agro-ecologie en zonder schadelijke emissies naar grond- en oppervlaktewater

Startdatum

01/01/17

Einddatum

31/12/21

Samenvatting

PPS Beter Bodembeheer wil door een integrale aanpak van chemische, fysische en biologische bodemaspecten de kennis van bodem en bodemprocessen vergroten. Dit met als doel de productie en/of de productiestabiliteit op de korte én de lange termijn te verhogen, de ongewenste emissies naar het milieu te verlagen en maatschappelijke bodemdiensten als biodiversiteit en waterbeheer te versterken.

In deze PPS staan de volgende vragen centraal:
a) hoe kan bodemmanagement worden ingericht zodat ook op de lange termijn het productievermogen en andere bodemdiensten zoals klimaatmitigatie en waterbeheer, gewaarborgd blijven?
b) hoe kan door management de bodem meer weerbaar worden gemaakt tegen biotische (bodempathogenen) en fysische (droogte, wateroverlast) stress.
c) hoe kan met het soort organische stof aanvoer bodemkwaliteit en bodemdiensten worden gestuurd afhankelijk van bodemuitgangssituatie en bodemgebruiksdoel?
d) welke aanvullende meetmethoden voor bepaling van bodemkwaliteit voor de praktijk zoals organische stof kwaliteit, meten van bodemleven en meten van perceeldiversiteit, zijn nodig en praktisch bruikbaar?
e) hoe kan de beschikbare bodemkennis worden geïntegreerd in bodemadvies dat bruikbaar is voor de individuele bedrijfssituatie ?
PPS Beter Bodembeheer is een onderzoeksprogramma van het Ministerie van Landbouw Natuurbeheer en Voedselkwaliteit (LNV) en een consortium van verschillende partijen uit de plantaardige productieketen met als penvoerder BO Akkerbouw.

Doel van het project

De PPS verwacht bij te dragen aan het behalen van de volgende afgeleide doelen:
- behoud van de productiecapaciteit van land- en tuinbouwgrond,
- behouden of verbeteren van het economisch resultaat van land- en tuinbouwbedrijven,
- verlagen van stikstofuitspoeling en verhogen van nutriëntenefficiëntie,
- verhogen van koolstofopslag in en verminderen van broeikasgasemissies uit de bodem,
- verhogen van de weerbaarheid van bodem en gewas tegen biotische en abiotische stress,
- verhogen van biodiversiteit in en om de land- en tuinbouw bodem.

Relatie met missie (Motivatie)

Meer met minder: innovaties in duurzame voedselsystemen voor de productie van meer hoogwaardig voedsel met minder grondstoffen en minder uitstoot. De bodem is de basis voor de productie van vrijwel alle land- en tuinbouwgewassen en een sterk bepalende factor voor de realisatie van deze ambitie. Bodemkwaliteit staat ook in Nederland onder druk en daarmee de voedselzekerheid voor de samenleving en de basis van het inkomen in de landbouw. Bodembeheer heeft daarnaast grote invloed op onder meer klimaat, waterbeheer en biodiversiteit.

Geplande acties

Kort overzicht van de focus in 2020 per werkpakket:
1. WP1a Organische stof: Opleveren verbeterd afbraakmodel, trendanalyses en referentiewaarden organische stof in Nederland, bijdrage aan vernieuwde kengetallen aanvoer EOS van meststoffen, gewasresten en groenbemesters, overzicht van potentiele indicatoren voor organische stofkwaliteit, getest in het bedrijvennetwerk bodemmetingen, kennis over de relatie tussen organische stofaanvoer, bodemkwaliteit en stikstofverliezen vanuit pottenproeven en lange termijnexperimenten. (WP1b is afgerond in 2019)
2. WP2 Bemesting: Voor 2020 is de uitvoering van enkele BO-Akkerbouwprojecten voorzien en een bijdrage aan de uitvoering van de systeemproeven.
3. WP3 Gezonde Bodem: Afronden literatuurstudie en witte vlekken bespreken; welke maatregelen zijn kansrijk en hebben vervolgonderzoek nodig. Deskstudy naar bodeminsectenplagen uitvoeren. Effect getoetste maatregelen (anaerobe grondontsmetting, inundatie, OS, groenbemesters) op bodemweerbaarheid op een rij zetten en rapporteren, Pratylenchus biotoets vervolmaken. Uitwerken bodembiologische waarnemingen inclusief bodemweerbaarheid en correleren met alle andere metingen uit het bedrijvennetwerk. Vervolgmetingen in systeemproeven wordt nog besproken.
4. WP4 Groenbemesters: White paper met kennisvragen groenbemesters, rapportage over groenbemesterproeven 2015-2018, bijdrage aan vernieuwde kengetallen aanvoer EOS van groenbemesters
5. WP5 Gereduceerde grondbewerking: Effecten gereduceerde grondbewerking op bodemkwaliteit en ecosysteemdiensten over de systeemproeven in beeld brengen.
6. WP6 Ondergrondverdichting: Metingen aan ondergrondverdichting bij NKG en ploegen in Bodemkwaliteit op zand. Rapportage van de resultaten van metingen BASIS (metingen 2019) en BKZ en analyse en modellering naar waterverbruik en opbrengst op basis van de metingen.
7. WP7 Gewasdiversiteit: Activiteiten gaan over naar nieuwe PPS. (LWV19129 Transitie naar een op ecologie gebaseerde kringlooplandbouw door toepassing van gewasdiversiteit)
8. WP8 Meten van bodemkwaliteit: Voortzetting Bedrijvennetwerk Bodemmetingen, uitwerking meetronde indicatoren 2019. Testen en selecteren bodemfysische indicatoren. Evaluatie van de Bodemindicatoren voor Landbouwgronden in Nederland (BLN, versie 1.0) en voorstel versie 2.0. Databeheer systeemproeven. Integrale rapportage effecten bodemmaatregelen op bodemkwaliteit en ecosysteemdiensten vanuit systeemproeven.
9. WP9 Bodemkwaliteitsplan: Afronding protocol bodemkwaliteitsplan.
10. WP10 Communicatie: Informatie over en resultaten van de PPS Beter Bodembeheer is goed ontsloten, uitgedragen naar de belangrijkste doelgroepen en vindbaar.