Biobased opwaarderen mest en digestaat

Biobased opwaarderen mest en digestaat

Organisatie-onderdeel

WR-cap AF

Projectcode

AF17052b

MMIP

Landbouw, Water, Voedsel>A. Kringlooplandbouw>A1. Verminderen fossiele nutriënten en emissies naar bodem, water en lucht

Startdatum

01/01/18

Einddatum

31/12/22

Samenvatting

De veehouderijsector produceert een overschot aan mest en vergiste mest (digestaat) door de netto import van veevoer. Diverse voedingsindustrieën produceren digestaten die ook als bemestingsproducten in de landbouw worden afgezet. Het overschot aan mest en digestaten heeft geleid tot extra regelgeving en afspraken met de EU zoals o.a. een gedeeltelijk verplichte verwerking van het bedrijfsoverschot aan mest met bijkomende hoge afzetkosten. Tegelijkertijd is er een transitie gaande naar een circulaire bio-economie waarbij de uitdaging is om nieuwe grondstoffen (bv. alternatieve eiwitbronnen) te vinden die niet-concurrerend zijn voor wat betreft het gebruik van landbouwgrond maar wel concurrerend qua kostprijs.
Een oplossingsrichting waarbij beide vraagstukken worden verbonden is het produceren van groene grondstoffen op meststromen.

Doel van het project

Het doel van deze PPS is het exploreren en onderbouwen/testen van biobased verwaardingsroutes van mest en digestaat ten behoeve van duurzame energieproductie, teelt van biomassa en waardevolle stoffen voor bodembiologie en plantengroei. Dit project onderscheidt zich door het gebruik van gescheiden mest en digestaat producten voor de teelt van paddenstoelen/schimmels, wormen, insecten, specifieke bacteriën en aquatische biomassa. De ontstane biomassa kan verder geraffineerd en in potentie vermarkt worden als food, feed en biobased grondstof. Ook resteren er minder bewerkte mest en digestaat producten die bovendien meer waarde hebben als bemestingsproducten voor bodem en plantengroei, als substraat voor verbetering van vergisting of voor export/gebruik buiten de landbouw.
Het project levert onderbouwing/testen op lab en praktijkschaal, leidend tot een proof of principle voor nieuwe biobased opwaarderingsmethoden van mest en digestaat die in samenhang ingezet kunnen worden om kringlopen beter te sluiten en/of buiten de reguliere landbouw af te zetten. Hierbij worden knelpunten in wet- en regelgeving verkend en geagendeerd. Tevens worden kengetallen berekend die nodig zijn voor beoordeling van de duurzaamheid (o.a. kosten, milieueffecten) en voor dossiervorming over regelgeving (o.a. mineralen, voedselveiligheid).
Daadwerkelijke implementatie en opschaling leidt tot een mogelijk beter rendement van vergisting, een verlichting van de mestmarkt en tot productie van nieuwe diervoederproducten en nieuwe mestproducten met meerwaarde voor bodembiologie en plant. Uiteindelijk kan dit leiden tot een op nationaal niveau hogere circulariteit waardoor import van voer en gebruik van kunstmest gematigd kunnen worden.

Relatie met missie (Motivatie)

Het project creëert oplossingen om het circulaire gebruik van nutriënten en mestproducten te faciliteren. Het gebruik van alternatieve teelten wordt gezocht naar een opwaardering van de mestproducten en wordt aangesloten bij de wens van een biobased society. Hiermee wordt bereikt dat nutriëntrijke reststromen efficiënter ingezet en hergebruikt worden in de landbouw en het voedselsysteem. Hiermee worden de doelstellingen zoals verwoord in de visie van het ministerie LNV op het gebied van circulariteit ondersteund.

Geplande acties

De veehouderijsector krijgt inzicht in de mogelijkheden van biobased verwaarden en beter afzetten van hun belangrijkste reststromen. Voor de betrokken MKB bedrijven levert dit onderzoek o.a. proof of principle voor hun technologie en input in hun business cases. De gecombineerde effecten van de technologieën levert nieuwe kennis, methodes en onderzoeksrichtingen voor de wetenschap. In maatschappelijke context draagt het ook op andere manieren gebruiken en opwaarderen van mest en digestaten bij aan de transitie naar een circulaire bio-economie met een efficiënte en duurzame agrifoodsector.
Meer specifiek voor2020:
WP1 Doorontwikkeling in de productietechniek van alternatieve biomassa (insecten, wormen, schimmels, microalgen) op geraffineerde mest en digestaat producten.
WP2 Doorontwikkeling van de mogelijkheden om vergisting te verbeteren door gebruik te maken van natuurlijke bewerking van restproducten door insecten, wormen en schimmels.
WP3 Inzicht en kengetallen over de gebruiksmogelijkheden van specifieke geraffineerde mest en digestaat producten en de geproduceerde alternatieve biomassa.
WP4 Voortgaande discussie en aanleveren kengetallen t.b.v. regelgeving bij (nieuwe) verwaardingsmethoden
WP5 Vervolg inzichten en kengetallen voor businesscases lokale mest en/of digestaat stromenverwerking middels alternatieve biomassa

Naam projectleider

Luuk Gollenbeek