Echte en Eerlijke prijs Duurzame Producten

Echte en Eerlijke prijs Duurzame Producten

Organisatie-onderdeel

WR-cap TU

Projectcode

TU18104

MMIP

Landbouw, Water, Voedsel>D. Gewaardeerd, gezond en veilig voedsel>D1. Waardecreatie en verdienvermogen

Startdatum

01/01/19

Einddatum

31/12/22

Samenvatting

Het PPS-project “Echte en Eerlijke Prijs Duurzame Producten” is geïnitieerd vanuit de breed gedeelde wens om in Nederland een transitie te bewerkstelligen van een landbouw- en voedselproductie, die vooral financieel efficiënt is, naar een maatschappelijk inclusieve productie met duurzaam, eerlijk, gezond en betaalbaar voedsel voor iedereen. Hierin worden verborgen kosten – denk aan CO2 uitstoot, watervervuiling, afbraak biodiversiteit en bodemgesteldheid – niet langer afgewenteld op de samenleving. Zo kan een belangrijke bijdrage geleverd worden aan het realiseren van de meeste Sustainable Development Goals (SDG’s) van de Verenigde Naties.

Missie:
Inzicht geven in de echte prijs van voedselproducten en in de wijze waarop tot een, in de ogen van de ketenpartijen, eerlijke verdeling van de consumenteneuro gekomen kan worden.

Doel van het project

Doelstelling 1: Verduurzaming bedrijfsvoering bedrijven
Dit project biedt deelnemende bedrijven concrete opties om hun bedrijfsvoering en bijbehorende keten te verduurzamen en actief hierover te communiceren. De onderliggende methodiek is robuust, breed gedragen en zowel generiek als internationaal toepasbaar, zodat deze ook goed en snel schaalbaar is zowel binnen een keten als in andere ketens.

Doelstelling 2: Duurzaam handelen consument
Dit project sluit aan bij de Sustainable Development Goals, in het bijzonder bij doel 2 (‘zero hunger’) en doel 12 (‘Sustainable consumption and production’). De aangereikte handelingsperspectieven brengen voedsel, dranken en sierteelt een stuk dichter bij echte en eerlijke prijzen. Dit draagt eraan bij dat duurzame(re) producten op een meer natuurlijke manier worden aangeboden. Indien hier vervolgens ook op de juiste manier over gecommuniceerd wordt, kunnen consumenten ook daadwerkelijk duurzamer handelen met betrekking tot hun voedselkeuzes. In het bijzonder draagt de PPS bij aan de doelen gesteld binnen de topsectoren A&F (o.a. de volgende prioritaire onderwerpen: 2. over duurzame producten, 3. over consumentenvertrouwen en 4. over consumentenmotivering) en T&U (onderwerp 4. binnen Consument, Markt en Maatschappij over circulariteit en verduurzaming van ketens).

Doelstelling 3: Vergroting wetenschappelijke kennis
Tenslotte levert dit project een publiek beschikbare wetenschappelijke methodiek op over echte en eerlijke prijs. Consumentenonderzoeken leveren inzicht op in hoe milieu- en gezondheidsaspecten gewogen kunnen worden en hoe consumenten hierop reageren.

Relatie met missie (Motivatie)

Doel van MMIP is het ontwikkelen/ realiseren van extra toegevoegde waarde voor primaire voedselproducenten door een koerswijziging van kwantiteit naar kwaliteit:
- Productontwikkeling.
- Nieuwe markten en marktstrategieën.
- Vernieuwende organisatie- of samenwerkingsvormen.
PPS draagt hierin bij door de verschillende maatschappelijk effecten in beeld te brengen en onderling te wegen door de effecten te monetiseren. Verwacht wordt dat terugdringing van maatschappelijke effecten een van de toekomstige kwaliteitsaspecten van voedselproductie zal zijn, voor zover dit nu al niet is (zie bestaande keurmerken)

Geplande acties

De PPS bestaat uit zes werkpakketten die in het onderstaande nader uitgewerkt zijn voor 2020
1. Echte prijs
2. Eerlijke prijs
3. Consumentenonderzoek
4. Casussen
5. Communicatie
6. Management
Werkpakket 1: echte prijs – Mede dankzij werk van True Price en Wageningen Economic Research is al veel bekend over de echte prijs. Tijdens de PPS worden de belangrijkste impacts geselecteerd, wordt de methodiek robuust ontwikkeld, en wordt een consultatie gehouden om de methodologie uiteindelijk publiek te kunnen maken. Dit omvat onder andere een handleiding om de echte prijs te bepalen, en een ‘beslis-tool’ voor bedrijven, ketenpartijen en overheden. Per jaar van de PPS staat steeds één vorm van ‘Kapitaal’ centraal in de ontwikkeling van de echte prijs: Natuurlijk Kapitaal (bv. Klimaatverandering), Sociaal Kapitaal (bv. gedwongen arbeid) en Menselijk Kapitaal (bv. gezonde voeding).

Werkpakket 2: eerlijke prijs – Het op een eerlijke manier verdelen van de duurzaamheidskosten, -baten en risico’s over de waardeketen vereist maatwerk. Tijdens de PPS wordt in een aantal ketens dit maatwerk in de praktijk geboden. Aan de hand van geleerde lessen en conclusies die veralgemeniseerd kunnen worden, worden vervolgens templates ontwikkeld om ketensamenwerking op het gebied van duurzaamheid te stimuleren.

Werkpakket 3: consumentenonderzoek – In de praktijkcasussen, en in afzonderlijk kwalitatief en kwantitatief onderzoek wordt onderzocht of consumenten in hun keuzes ‘geholpen’ worden met informatie over de echte en de eerlijke prijs. Onderzoeksmethoden die beschikbaar zijn, omvatten een flinke range: van focusgroepen en interviews van consumenten tot onderzoek met een ‘virtuele supermarkt’ en praktijkexperimenten.

Werkpakket 4: praktijkcasussen– In tien praktijkcasussen met innovatieve partners uit het bedrijfsleven (inclusief de financiële sector) wordt de kennis die opgedaan is in de eerste drie werkpakketten in de praktijk gebracht. Niet elke casus zal zowel echte prijzen als eerlijke prijzen als consumenten-communicatie omvatten, maar als geheel dekken de praktijkcasussen alle onderwerpen ruimschoots. De casussen hebben drie doelen: het helpen van de deelnemende bedrijven, het testen (en vervolgens aanscherpen) van de methodieken en een eerste stap zetten om de concepten echte prijs en eerlijke prijs breed bekend te maken.

Werkpakketten 5 en 6: Communicatie, en coördinatie- en projectmanagement worden later in dit document uitgebreid behandeld.
Binnen deze PPS zijn geen go/no go beslissingen opgenomen. Wel wordt jaarlijks een advies gevraagd aan een klankbordgroep onder leiding van de Transitiecoalitie Voedsel en wordt met de projectboard (belangrijkste financiers) de voortgang van de TKI besproken. De stuurgroep bestaande uit één persoon van Bionext, True Price en Wageningen Economic Research hebben de dagelijkse leiding en informeren de projectboard en de klankbordgroep.

De deliverables zijn hieronder per werkpakket beschreven:
Doel Resultaat/Deliverable Oplever-datum
Het verder onderzoeken van de methodiek en toepassingen van echte prijs.
Het verder onderzoeken van hoe echte prijs tot duurzamere keuzes kan leiden
Het publiek beschikbaar maken van een echte prijs methodiek voor algemeen gebruik D1.1 Overzicht bestaande kennis echte prijs ‘19Q1
D1.2 Initieel protocol voor bepalen van Natuurlijk Kapitaal impact ‘19Q2
D1.3 Publiek protocol voor bepalen van Natuurlijk Kapitaal impact ‘19Q4
D1.4 Initieel protocol voor bepalen van Sociaal Kapitaal impact ‘20Q2
D1.5 Publiek protocol voor bepalen van Sociaal Kapitaal impact ‘20Q4
D1.6 Initieel protocol voor bepalen van Menselijk Kapitaal impact ‘21Q2
D1.7 Publiek protocol voor bepalen van Menselijk Kapitaal impact ‘21Q4
D1.8 Publiek protocol voor echte prijs met inzichten uit de gehele PPS, met een handleiding en ‘beslis-tools’. ’22Q3
Het verder onderzoeken van de methodiek en toepassingen van eerlijke prijzen

Het publiek beschikbaar maken van een eerlijke prijs methodiek voor algemeen gebruik D2.1 Literatuuroverzicht over
• Prijsvormingsmechanismen
• Herverdelingsmechanismen in ketenverband
• Mogelijke governance structuren ‘19Q1-Q3
D2.2 Procotol voor bepalen extra kosten, extra opbrengsten en risico’s ’19 Q1
D2.3 Protocol voor herverdeling kosten, opbrengsten en risico’s (het proces) ‘19Q2
D2.4 Meta-analyse over realisering eerlijke prijs ‘22 Q4
Inzicht in consumenten acceptatie van maatschappelijke kosten bij de aankoop van inclusieve producten D3.1 Rapportage over hoe informatie over echte en eerlijke prijs aan consumenten over te brengen ‘21 Q4
D3.2 Rapportage over parameters die van belang zijn voor betalingsbereidheid en segmentering consumenten ‘21 Q4
Testen van inzichten uit werkpakketten 1-3 in de praktijk
Voedselsector en publiek bekend maken met potentie van echte prijs en de eerlijke prijs D4.Xa Eindrapport voor klant per praktijkcasus. Mogelijk omvat dit ook suggesties voor interventies ter verbetering, een implementatie-advies en/of een website voor publiekscommunicatie Twintig casussen evenredig verdeeld over de looptijd van de PPS
D4.Xb Intern rapport met lessons learned ter aanscherping van WP1-3 idem

Naam projectleider

Willy Baltussen
Terug