Een gezond klimaat voor dier, mens en omgeving

Een gezond klimaat voor dier, mens en omgeving

Organisatie-onderdeel

WR-cap AF

Projectcode

AF18096

MMIP

Landbouw, Water, Voedsel>D. Gewaardeerd, gezond en veilig voedsel>D3. Veilige en duurzame primaire productie

Startdatum

01/01/19

Einddatum

31/12/22

Samenvatting

Het klimaat in varkensstallen is op dit moment suboptimaal, omdat de dieren een belangrijk deel van de tijd buiten hun thermo-comfortzone (te warm in de afdelingen) worden gehuisvest en de luchtkwaliteit, vooral in de winter, niet voldoet aan de gezondheidseisen. De mensen die er werken hebben ook eigen behoeftes voor een goed werkklimaat. Diergezondheid, dierwelzijn en productie kunnen verbeteren als temperatuur en luchtkwaliteit meer in lijn worden gebracht met de behoeftes van de varkens. Voor de varkenshouders en hun medewerkers zal een verbetering van het stalklimaat hun gezondheid, welzijn en werkplezier vergroten. Dit zal een positief effect hebben op het imago van het werken in de varkenshouderij., Doordat emissies van ongewenste stoffen zal verminderen, heeft dit een positief effect op het milieu.

Met dit onderzoeksproject wil de varkenshouderijketen een gezond stalklimaat voor dier en mens mogelijk maken, aantonen én borgen. Hier geeft zij invulling aan in lijn met de volgende subdoelstellingen:
1. Schonere lucht in varkensstallen
2. Hele jaar rond varkens houden binnen de thermocomfort zone
3. Monitoring van luchtkwaliteit en temperatuur, inclusief alarmering
4. In beeld brengen van (neven)effecten van maatregelen
5. Kennisdoorstroming richting varkenshouders, medewerkers en onderwijs
6. Communicatie richting maatschappij
Samen met ketenpartners op het gebied van stalinrichting, diergezondheid, humane gezondheid & veiligheid en onderwijsinstellingen gaan we werken aan innovaties die bijdragen aan een schonere lucht en een beter macro- en microklimaat voor alle diercategorieën in een varkensstal. Dataverzameling en -toepassing en alarmering hoort daar ook bij. Het onderzoek levert praktijkrijpe maatregelen op voor toepassing in bestaande stallen. Daarnaast levert het een model op voor de ‘varkensstal van de toekomst’. Als inspiratie voor varkenshouders die een nieuwe stal gaan bouwen.

Het project is van belang voor alle schakels in de varkenshouderij. Het verbetert productieresultaten, gezondheid van mens en dier, veiligheid en imago van de varkenshouderij als werkgever. Door emissies aan de bron te verminderen, verbetert het stalklimaat voor mens en dier en zal de uitstoot richting omgeving ook afnemen. Hiermee werken we aan integrale oplossingen voor een beter klimaat in en om de varkensstal!

Doel van het project

De varkenshouderijketen wil relevante stappen voorwaarts maken en samen werken aan een toekomstbestendige varkenshouderij. Een beter klimaat in de stal voor de dieren en de mensen die er werken, hoort daar bij. Evenals vermindering van emissies richting de omgeving. Samen met ketenpartners op het gebied van stalinrichting, diergezondheid, humane gezondheid & veiligheid en onderwijsinstellingen wordt gewerkt aan innovaties die bijdragen aan een schonere lucht en een beter macro- en microklimaat voor alle diercategorieën in een varkensstal. Dataverzameling en -toepassing en alarmering hoort daar ook bij. Het onderzoek levert praktijkrijpe maatregelen op voor toepassing in bestaande stallen. Daarnaast levert het een model op voor de ‘varkensstal van de toekomst’. Als inspiratie voor varkenshouders die een nieuwe stal gaan bouwen.

Relatie met missie (Motivatie)

Het klimaat in de varkensstal is een continue compromis, omdat er dieren van verschillende leeftijden en met verschillende klimaatbehoeftes in leven. Diergezondheid, dierwelzijn en productie kunnen verbeteren als bijvoorbeeld temperatuur en luchtkwaliteit meer in lijn worden gebracht met de behoeftes van de varkens. Voor de mensen die in varkensstallen werken zal een verbetering van het stalklimaat hun gezondheid, welzijn en werkplezier vergroten. Een beter werkklimaat voor mensen draagt bij aan een beter imago van de varkenshouderij als werkgever.

Het verbeteren van het klimaat in varkensstallen is nodig en heeft impact op verschillende factoren in en om de stal. De huidige situatie in stallen, inclusief de streefwaarden en/of normen die gelden voor mens en dier, zijn weergegeven in Bijlage 2 ‘State of the art’. Het project is van belang voor alle schakels in de varkenshouderij. Het verbetert productieresultaten, gezondheid, veiligheid. Er is veel onrust over emissies vanuit varkensstallen richting omwonenden en de arbeidsinspectiedienst SZW vraagt aandacht voor de gezondheid van mensen die in de stal werken. Daarnaast worden huisvesting en klimaat in de Nederlandse varkenshouderij en de invloed hiervan op de diergezondheid ter discussie gesteld door maatschappelijke organisaties. Door het thema klimaat in de varkensstal integraal op te pakken, is de impact op zowel de sector zelf als de maatschappij groot. We werken toe naar een gezonde en veilige omgeving voor mens en dier.

Geplande acties

2019
In 2019 is het consortium 3 maal bijeen geweest en zijn onderstaande activiteiten uitgevoerd:
• Quick scan in de literatuur (vragen waren gezamenlijk door alle partners geformuleerd). In deze literatuurstudie is onder andere gekeken naar wat er bekend is m.b.t. technieken om varkens binnen de comfortzone en binnen de gewenste luchtkwaliteit te houden. De resultaten zijn gebundeld in een PowerPoint presentatie en deze zijn besproken in het consortium.
• Uitgevoerd zijn modelmatige berekeningen m.b.v. ANIPRO-model naar nieuwe perspectiefvolle technieken en combinaties van technieken om varkens binnen de comfortzone te houden (b.v. intern lucht circuleren en varkens nat maken m.b.v. douches). Dit zowel voor bestaande stallen als nieuwbouwstallen.
• Een prototype kunstvarkens is ontwikkeld dat op dierniveau metingen verricht m.b.t. luchttemperatuur, luchtsnelheid, afkoelend vermogen, ammoniak- en koolmonoxideconcentratie, relatieve luchtvochtigheid. Dit kunstvarken is ontwikkeld om middels metingen op probleembedrijven (bijvoorbeeld bedrijven met veel slachtafwijkingen of bedrijven met bijtgedrag problemen) te beoordelen of er problemen met het klimaat zijn en zo ja welke.
• Eind 2019 is gestart met de eerste testen van het kunstvarken op een praktijkbedrijf (gespeende biggen). Ook is een start gemaakt met het analyseren van de data.

2020
• Ontwikkelen en testen kunstvarken
• Klimaatadviezen opstellen
• Format hitte protocol varkens
• Aanbevelingen om hittestress bij varkens te voorkomen
• Opstellen handelingsperspectieven om klimaat in varkensstallen te optimaliseren
• “Proof of concept”op een aantal locaties uitgevoerd om na te gaan of real time temperatuursensoren een geschikte technologie kunnen zijn om preventieve alerts te krijgen waardoor de kans op stalbranden kleiner wordt.

2021
• Data analyse verzameld dat van kunstvarken op praktijkbedrijven
• Oprichten netwerk varkenshouders die klimaat in stallen willen verbeteren
• Opstellen handelingsperspectieven om klimaat in varkensstallen te optimaliseren
• Uit ontwikkelen van de technologie om preventieve alerts te krijgen waardoor de kans op stalbranden kleiner wordt.
• Uitbrengen klimaatspecial mogelijk in samenwerking met vakblad “varkens”.

2022
• Klimaatdag varkenshouderij voor varkenshouders en erfbetreders
• Opstellen handelingsperspectieven om klimaat in varkensstallen te optimaliseren
• Uit ontwikkelen van de technologie om preventieve alerts te krijgen waardoor de kans op stalbranden kleiner wordt.