Innovatief integraal houderijsysteem voor zeugen, biggen en vleesvarkens

Innovatief integraal houderijsysteem voor zeugen, biggen en vleesvarkens

Organisatie-onderdeel

TKI AF

Projectcode

AF16182

MMIP

Landbouw, Water, Voedsel>D. Gewaardeerd, gezond en veilig voedsel>D3. Veilige en duurzame primaire productie

Startdatum

01/01/17

Einddatum

31/12/21

Samenvatting

Doel van deze PPS is het ontwikkelen van een innovatief integraal economisch renderend houderijsysteem voor zeugen en biggen waarbij de dieren zich niet aan hoeven te passen aan het houderijsysteem maar waarbij het houderijsysteem is aangepast aan de dieren en zoveel mogelijk tegemoet komt aan het natuurlijk gedrag. In het systeem wordt gebruik gemaakt van een verlengde zoogperiode waarin biggen leren (eten) van de zeug, sociale vaardigheden aanleren en geleidelijk gespeend worden.
Er is maatschappelijke zorg over dierwelzijn, -gezondheid en antibiotica gebruik. Het innovatieve houderijsysteem komt tegemoet aan deze punten van maatschappelijke kritiek op de huidige varkenshouderij en past in het stimuleren van duurzame stalsystemen. Het zonder inzet van antibiotica en zonder ingrepen opgroeien van de dieren is een belangrijke maatschappelijke meerwaarde en draagt bij aan de maatschappelijke acceptatie van de varkenshouderij.

Op te leveren resultaten voor de varkenssector: Deze PPS draagt bij aan de realisering van een aantal ambities die beschreven zijn in het Recept Duurzaam Varkensvlees zoals: 1) varkens kunnen hun natuurlijk gedrag vertonen; 2) er zijn geen ingrepen nodig bij de dieren (staarten worden niet gecoupeerd); 3) vermindering antibioticagebruik; 4) verduurzaming door nieuwe marktconcepten en economisch renderend voor de varkenshouder.

Op te leveren resultaten voor de partners in het project: De betrokken partners verwachten dat een dergelijk innovatief integraal houderijsysteem voor zeugen en biggen bijdraagt aan de continuïteit van de varkenshouderij en daarmee hun klanten omdat een dergelijk systeem tegemoet komt aan de maatschappelijke zorg over dierwelzijn, -gezondheid en antibiotica gebruik. Bovendien verwachten de partners dat op basis van dit systeem tot een betere verwaarding van varkensvlees kan worden gekomen hetgeen bijdraagt aan het financieel resultaat van de varkenshouder. Op het gebied van diervoeding verwachten de partners meer inzicht te krijgen hoe in dergelijke systemen door middel van voeding gestuurd kan worden om het groeipotentieel van biggen en vleesvarken op een economisch verantwoorde wijze te benutten. Bij voorkeur op individueel niveau door middel van sensortechnologie en precisievoederingstechnieken.

Doel van het project

Doel van deze PPS is het ontwikkelen van een innovatief integraal economisch renderend houderijsysteem voor zeugen en biggen waarbij de dieren zich niet aan hoeven te passen aan het houderijsysteem maar waarbij het houderijsysteem is aangepast aan de dieren en zoveel mogelijk tegemoet komt aan het natuurlijk gedrag. In het systeem wordt gebruik gemaakt van een verlengde zoogperiode waarin biggen leren (eten) van de zeug, sociale vaardigheden aanleren en geleidelijk gespeend worden. Voor de biggen heeft dit als voordeel dat er minder stressvolle overgangen zijn, de darmgezondheid verbetert en minder medicijnen nodig zijn. Doordat de biggen leren van de moeder en sociale vaardigheden aanleren, kunnen ze beter met elkaar omgaan en ontwikkelen bijv. minder staart- en oorbijtgedrag. Een succesvolle praktijkintroductie van het innovatieve houderijsysteem is alleen mogelijk als het financieel renderend is voor varkenshouders. Economisch rendement van het systeem en het in de markt zetten van het systeem zijn daarom onderdelen die vanaf de start worden meegenomen.

Relatie met missie (Motivatie)

Er is maatschappelijke zorg over dierwelzijn, -gezondheid en antibiotica gebruik. Het innovatieve groepskraamsysteem komt tegemoet aan deze punten van maatschappelijke kritiek op de huidige varkenshouderij en past in het stimuleren van duurzame stalsystemen. Het zonder inzet van antibiotica en zonder ingrepen opgroeien van de dieren is een belangrijke maatschappelijke meerwaarde en draagt bij aan de maatschappelijke acceptatie van de varkenshouderij.

Wat doet het project daaraan?
Deze PPS draagt bij aan de realisering van een aantal ambities die beschreven zijn in het Recept Duurzaam Varkensvlees zoals: 1) varkens kunnen hun natuurlijk gedrag vertonen; 2) er zijn geen ingrepen nodig bij de dieren (staarten worden niet gecoupeerd); 3) vermindering antibioticagebruik; 4) verduurzaming door nieuwe marktconcepten en economisch renderend voor de varkenshouder.

Geplande acties

Het team van onderzoekers en bedrijven en LNV komt eens per drie à 4 maanden bijeen, voor het bespreken van voortgang en inhoudelijke zaken.
2017:
- Het groepskraamsysteem op VIC Sterksel wordt in 2017 op een aantal punten aangepast en geoptimaliseerd om de uitval van biggen in de eerste week na werpen te verminderen. In het geoptimaliseerde groepskraamsysteem worden de experimenten uitgevoerd.
2018:
- In 2018 wordt een methode ontwikkeld om de nutriëntenopname van biggen uit zeugenmelk, zeugenvoer en biggenvoer te kunnen bepalen.
- Deze methode wordt vervolgens toegepast in een onderzoek in het groepskraamsysteem op VIC Sterksel (proef 1) waarin: 1) de nutriëntenopname van biggen uit zeugenmelk, zeugenvoer en biggenvoer wordt vastgesteld; 2) nagegaan wordt in hoeverre het gedrag verschilt tussen individuele biggen en hoe dit bijdraagt aan het benutten van het groeipotentieel van de biggen en aan een goede gezondheid van de biggen; 3) nagegaan wordt wat de bijdrage is van zeug-, toom- en big gerelateerde factoren aan de variatie in nutriëntenopname, gewichtsontwikkeling en gedrag tussen biggen. Deze proef start in de loop van 2018 en loopt tot halverwege 2019 in de stallen.

2019:
- Analyseren van de verzamelde gegevens in proef 1. Uit de eerste voorlopige resultaten blijkt dat de biggen met de hoogste groei meer zeugenmelk en meer biggenvoer opnemen dan de langzaamste groeiers. Gedurende de dag zijn de biggen niet vaak aanwezig in de voerruimte.
- Op basis van bovengenoemde resultaten wordt een plan uitgewerkt voor een tweede proef. Hierin wordt nagegaan of de voeropname van de lichtste biggen gestimuleerd kan worden door de biggen later te groeperen en de zware biggen eerder te spenen dan de lichte biggen. De zware biggen worden op vijf weken leeftijd gespeend en de lichte biggen op 7 weken leeftijd.
- Plan van aanpak “Ontwerpen van een economisch renderend/efficiënter systeemontwerp van het groepskraamsysteem” opstellen.
2020:
- Uitvoering van de tweede proef in het groepskraamsysteem op VIC Sterksel.
- Analyseren en starten met het schrijven van een of twee wetenschappelijk artikelen over de resultaten van de eerste proef.
2021:
- Ontwerpen van een economisch renderend/efficiënter systeemontwerp van het groepskraamsysteem. Dit zal resulteren in één of meerdere tekeningen met alternatieve systeemontwerpen voor groepskramen.
- Analyseren en rapporteren van de tweede proef in een of twee wetenschappelijk artikelen en rapporteren van de eerste proef.
- De praktische ervaringen met het groepskraamsysteem worden beschreven in een flyer.