Integrale aanpak gewasbescherming voor de akkerbouw op zand

Integrale aanpak gewasbescherming voor de akkerbouw op zand

Organisatie-onderdeel

WR-cap TU

Projectcode

LWV19093

MMIP

Landbouw, Water, Voedsel>A. Kringlooplandbouw>A2. Gezonde, robuuste bodem en teeltsystemen gebaseerd op agro-ecologie en zonder schadelijke emissies naar grond- en oppervlaktewater

Startdatum

01/01/20

Einddatum

31/12/23

Samenvatting

De ambitie van de akkerbouw is helder: in 2030 is de sector koploper in aantoonbaar duurzame
teeltmethoden. Dat vraagt om een integrale aanpak die een robuust teeltsysteem met weerbare planten centraal stelt. In de komende vier jaar wordt binnen de PPS ‘Integrale aanpak gewasbescherming voor de akkerbouw op zand’ gewerkt aan praktische maatregelen, specifiek
voor telers op de zandgronden. De teeltmethode voor akkerbouw op zand kan op onderdelen wezenlijk verschillen van teelten op andere typen grond grondsoorten. Mede daarom is in februari de publiek-private samenwerking (PPS) ‘‘Integrale aanpak gewasbescherming voor de Akkerbouw op zand’ officieel van start gegaan. De PPS wordt uitgevoerd door Wageningen University & Research op initiatief van Brancheorganisatie (BO) Akkerbouw in samenwerking met 13 andere private partijen. Gedurende de periode 2020-2023 wordt kennis verzameld voor een integrale aanpak voor de akkerbouw op zandgronden. Kennisinstellingen, veredelings- en teeltbedrijven, toeleveranciers en adviesorganisaties zetten samen concrete stappen richting een robuust teeltsysteem. Dit is een integrale aanpak, niet alleen van de gewasbescherming, maar van de bedrijfsvoering als geheel. De natuurlijke omgeving, bodem, waterbeheer en bemesting zijn immers mede bepalend voor een al dan niet gezond gewas. Gewasrotatie en keuze uit (weerbare) rassen zijn belangrijke elementen voor een duurzaam teeltsysteem.

De daarvoor benodigde kennis voor akkerbouwteelten op de zandgronden wordt ontwikkeld via de recent gestarte PPS. Integrated Crop Management – ook wel geïntegreerde gewasbescherming – vormt de basis van dit project. Hierin staat de samenhang van de hele bedrijfsvoering centraal. Thema’s als gewasrotatie, weerbare rassen, bodembeheer, monitoring in het seizoen en gerichte bestrijding zijn daar uiteraard onderdeel van. In verschillende deelprojecten komen deze aspecten aan de orde. Er wordt kennis ontwikkeld die ingezet kan worden om praktische handvaten te geven bij het ontwikkelen en uitbouwen van beslissingsondersteunende systemen voor akkerbouwers.

Doel van het project

Het resultaat van deze PPS is een uitgewerkte integrale agro-ecologische systeem aanpak voor akkerbouwers op de zandgronden waarmee zij voor hun specifieke situatie in staat zijn keuzes te maken die leiden tot een robuust teeltsysteem en een sterk verminderde afhankelijkheid van chemische gewasbescherming, met ecologisch en economische perspectief op de korte en lange termijn. Hiermee draagt de PPS direct bij aan het realiseren van ambities die zijn geformuleerd in onder meer de LNV visie op kringlooplandbouw, LNV Visie Gewasbescherming, en het Actieplan Plantgezondheid van BO Akkerbouw en daarmee doelen van MMIP A2 t.a.v. verminderen van emissie van gewasbeschermingsmiddelen, een gezonde bodem en een economisch perspectiefvol teeltsysteem voor telers.

Relatie met missie (Motivatie)

Door het centraal stellen van weerbare planten en teeltsystemen, aangevuld met nieuwe technologieën waarmee schadelijke emissies verder teruggedrongen worden, kunnen stappen richting realisatie van duurzame teeltsystemen met nagenoeg geen emissies van gewasbeschermingsmiddelen gezet worden. Dit vergt een integrale aanpak, niet alleen van de gewasbescherming, maar van de bedrijfsvoering als geheel. De natuurlijke omgeving, bodem, waterbeheer en bemesting zijn immers mede bepalend voor een al dan niet gezond gewas. Gewasrotatie en keuze uit (weerbare) rassen zijn belangrijke elementen voor een duurzaam teeltsysteem. Doel van dit project is deze integrale aanpak voor de akkerbouw op de zandgronden mogelijk te maken en de daarvoor benodigde kennis te ontwikkelen en beschikbaar te stellen. Hiermee draagt deze PPS direct bij aan de doelen van MMIP A2.

Geplande acties

2020
• Persbericht Start PPS
• Aanleg fysiek onderzoeksplatform
• Excursie naar de onderzoekslocatie
• YouTubes met korte informatieve filmpjes waarin zowel de werkwijze als resultaten worden gepresenteerd
• Digitaal platform (website). Doel: verzamelpunt ontwikkelde kennis, aankondigen activiteiten, loket voor vragen.

2020 Inhoudelijk
WP 1
• Inventarisatie van problematische combinatie van gewas-pathogeen/parasiet/onkruid.
• Ontwikkeling van een integraal bouwplan en het vaststellen van vragen die naar voren komen. Er worden scenario’s ontwikkeld waarin zoveel mogelijk van de geconstateerde bedreigingen onder controle worden gebracht.
• Concretiseren van gerichte maatregelen als verhoogde organische stof voorziening, gebruik van groenbemesters of aangepaste grondbewerking om de gevoeligheid van gewassen voor ziekten en plagen te verlagen en de systeemweerbaarheid te verhogen.
• Toetsing en evaluatie van het systeem op WUR-locatie Vredepeel.
• Prioritering van gewas-pathogeen/parasiet/onkruid combinaties voor verdiepend onderzoek in WP2 t/m 4.

WP 2
• Selectie van BOS-en voor in WP1 geprioriteerde ziekten en plagen waarin bouwplannen kunnen worden doorgerekend op basis van modellen voor populatiedynamica en schaderelaties.
• Identificatie ontbrekende kennis voor BOS-en

WP 3
• Voor geselecteerde plagen/pathogenen monitoring van de populatie in de bodem.
• In overleg met ketenpartijen en op basis van de monitoring worden binnen WP3 jaarlijks rassen gekozen waarbij weerbaarheid tegen ziekten en plagen zwaar weegt.

WP 4
• Ontwikkeling van benodigde kennis van maatregelen en middelen gericht op oplossingen voor een selectie van de geconstateerde knelpunten. Middels veld- en/of labproeven.
WP 5
• Economische doorrekening van het systeem uit WP1.

Naam projectleider

Marleen Riemens