Kennis- en modelkoppelingen voor borging voedselveiligheid in de groenten en fruit sector

Kennis- en modelkoppelingen voor borging voedselveiligheid in de groenten en fruit sector

Organisatie-onderdeel

WR-cap TU

Projectcode

TU18039

MMIP

Landbouw, Water, Voedsel>D. Gewaardeerd, gezond en veilig voedsel>D4. Duurzame en veilige verwerking

Startdatum

01/02/19

Einddatum

31/12/23

Samenvatting

Cumulatieve effecten in mengsels van verschillende pesticide-residuen met dezelfde werking kunnen leiden tot een risico voor de volksgezondheid. De Europese Voedselveiligheidsautoriteit EFSA heeft in 2019 voor het eerst cumulatieve effecten berekeningen uitgevoerd, met gebruik van in Nederland ontwikkelde methodologie, zoals geïmplementeerd in de MCRA software. De cumulatieve risico’s moeten uitgerekend worden voor alle residuen die inwerken op hetzelfde orgaan. Stakeholders verwachten dat cumulatieve berekeningen de komende vier jaar grote impact kunnen hebben op de risicobeoordeling, de normstelling, de handhaving daarop en het aantal gewasbeschermingsmiddelen dat nog gebruikt kan worden. Ontbreken van doorrekeningen geeft zorgpunten voor de sector: 1) wantrouwen consumenten; 2) het stellen van bovenwettelijke eisen door supermarktketens.
Het waarborgen van de voedselveiligheid is een balans vinden tussen een optimale voedselproductie en bescherming van de gezondheid en het milieu. Ten aanzien van pesticiden gebruik is het nodig zo realistisch mogelijke, wetenschappelijk gefundeerde inschattingen van de blootstelling, de gevaren en de risico’s te maken, waarbij de beschikbaarheid en kwaliteit van data vaak beperkend is. Het is dan van het grootste belang de onzekerheden zo goed mogelijk te kwantificeren in praktijksituaties, en beslissingsmodellen te gebruiken die gebruik maken van de ingeschatte onzekerheid. In de eerder genoemde MCRA software, is deze werkwijze in principe aanwezig, maar is zeker nog niet volledig doorgevoerd. In het project wordt beoogd onzekerheden beter te kwantificeren, bv. in relatie met metingen beneden de detectielimiet.
De private partij in dit project, stichting Food Compass, heeft als doel om de algehele voedselveiligheid van verse groente en fruit te bevorderen. Met de software die wordt ontwikkeld binnen dit project wordt inzicht verkregen hoe de voedselveiligheid van groente en fruit verbeterd kan worden als er rekening wordt gehouden met cumulatieve effecten van gewasbeschermingsmiddelen en daarnaast wordt voor het eerst de relatieve positie van deze middelen in de maatschappelijk discussie gekwantificeerd. Hiermee wordt de lopende gewasbeschermingsmiddelen discussie van nuances voorzien die in de sector en de maatschappij waarschijnlijk een geheel nieuwe kijk op dit thema faciliteren. De uitkomsten van dit project zullen daarom zeer relevant zijn voor de Groenten en Fruit Sector.

Doel van het project

Doel van het project is de private sector de mogelijkheden te geven voor de uitvoering van cumulatieve risicoanalyses m.b.t. residuen van gewasbeschermingsmiddelen met hetzelfde werkingsmechanisme. Dit zal bijdragen aan verhogen van het consumentenvertrouwen in voedselveiligheid. Ook zullen resultaten van case studies input kunnen geven aan discussies met de voedings- en retail-industrie over bovenwettelijke eisen. De internationale (en nationale) overheid zal de komende jaren de cumulatieve risicobeoordeling implementeren voor bestrijdingsmiddelen. Dit project heeft tot doel om de eventuele consequenties hiervan inzichtelijk te maken. Er kunnen keuzes gemaakt worden in dit implementatietraject en de consequenties voor de residubewaking van deze keuzen worden inzichtelijk gemaakt door het gebruik van praktijkdata. Binnen het project zal er gewerkt worden aan verdere ontwikkeling van en de implementatie van wetenschappelijke methoden voor blootstellings-, gevaar- en risicomodellering. Een concreet voorbeeld hiervan is de aandacht voor het omgaan met meetgegevens beneden de detectielimiet en de rol die nadere gegevens over pesticidegebruik hierbij kunnen spelen. Een ander voorbeeld zijn de bij WUR en RIVM in ontwikkeling zijnde methoden om ook de veiligheidsfactoren in de risicobeoordeling probabilistisch te modelleren.

Relatie met missie (Motivatie)

Dit project draagt bij aan een betere beheersing van de voedselveiligheidsrisico’s in relatie tot plantaardige teelten. Cumulatieve effecten in mengsels van verschillende pesticide-residuen met dezelfde werking kunnen leiden tot een risico voor de volksgezondheid. Dit kan voor het eerst door de sector zelf bewaakt worden en inzichtelijk gemaakt worden vanuit het nieuwe portaal, daarbij gebruik makend van state-of-the-art modellen zoals in de publieke sector ontwikkeld worden.

Geplande acties

Een webportaal voor risicobewaking van blootstelling aan mengsels van pesticiden beschikbaar voor de groenten en fruit sector via Stichting Food Compass.