Klimaat- en waterrobuust Laag-Nederland van nu naar 2100

Klimaat- en waterrobuust Laag-Nederland van nu naar 2100

Aantal projecten

1

Organisatie onderdeel

WR-cap AF

Project code

LWV20216

Primaire MMIP

Landbouw, Water, Voedsel>C. Klimaatbestendig landelijk en stedelijk gebied>C1. Klimaatbestendig landelijk gebied voorkomen van wateroverlast en watertekort

Start datum

01/01/21

Eind datum

31/12/26

Samenvatting

Het landelijk gebied in Laag-Nederland staat op een aantal plaatsen onder druk als gevolg van klimaatverandering en intensief gebruik van het natuurlijk systeem. Om te komen tot een klimaatbestendige inrichting moeten de volgende problemen worden aangepakt: 1) droogte en gebrek aan inzicht in (verandering in) watervraag en -aanbod, 2) wateroverlast, 3) verzilting, 4) bodemdaling, en 5) onvoldoende waterkwaliteit. De vraag is hoe landgebruik, inrichting en bodem- en waterbeheer klimaatadaptief kunnen worden vorm gegeven samen met de verschillende dragers en gebruikers van het landelijk gebied zoals landbouw en natuur, recreatie, het agrocomplex en bedrijven. Samen met deze stakeholders zullen we werken aan een toekomstbestendig perspectief voor zowel de korte als de langere termijn (2050-2100). De fysieke randvoorwaarden en het natuurlijke systeem zijn medebepalend voor mogelijke andere vormen van landgebruik en -inrichting. Ontwikkelpaden of adaptatiepaden zijn tools om concrete stappen op de korte termijn te verbinden aan de doelstelling voor de lange termijn. Concreet levert het project daarmee handvatten voor een klimaatadaptieve inrichting, bestaande uit hiervoor benodigde bouwstenen, maatregelen, verdienmodellen en adaptatiepaden voor gebiedsinrichting en watermanagement in Laag-Nederland.
Dit project maakt gebruik van en levert meerwaarde voor de vele lopende projecten en trajecten door vooral aandacht te besteden aan klimaatadaptatie en toekomstbeelden voor de langere termijn en door de gebiedsgerichte aanpak die de vele lokale experimenten overstijgt.

Doel van het project

Het doel van het project is het ontwikkelen van handvatten voor klimaatadaptief en toekomstbestendig landgebruik, bodem- en waterbeheer voor het landelijk gebied van Laag-Nederland voor de periode 2050 en daarna. In voorbeeldgebieden gaan we aan de slag om dit vorm te geven. De handvatten bestaan uit o.a. gekwantificeerde landgebruiksopties, toekomstscenario’s en handelingsperspectieven en waterbeheermaatregelen en bouwstenen voor besluitvorming aangaande mogelijke transitie naar een klimaatadaptieve gebiedsinrichting en bodem- en waterbeheer.

Relatie met missie (Motivatie)

In aansluiting op de specifieke vragen vanuit de missie richt dit project zich op veranderd landgebruik op basis van water- en bodembeschikbaarheid. Er wordt daarbij nadrukkelijk gekeken naar gebieden op grote schaal (delen van provincies en waterschappen) en naar een transitie die gaat tot na 2050. De transitie gaat over veranderd landgebruik en welke gevolgen dit heeft voor het economisch perspectief van de landbouw en andere stakeholder in het landelijk gebied. Daarnaast wordt gekeken welke gevolgen dit landgebruik heeft op het water- en bodemsysteem en in hoeverre het landelijk gebied daarmee klimaatrobuust zou kunnen worden. De transitie wordt ontwikkeld met de diverse stakeholders en er zal ook nadrukkelijk gekeken naar de wijze waarop die kan worden doorlopen (transitiepaden).

Geplande acties

Het doel van het project is het ontwikkelen van handvatten voor klimaatadaptief en toekomstbestendig landgebruik, bodem- en waterbeheer voor het landelijk gebied van Laag-Nederland voor de periode 2050 en daarna. In voorbeeldgebieden gaan we aan de slag om dit vorm te geven. De handvatten bestaan uit o.a. gekwantificeerde landgebruiksopties, toekomstscenario’s en handelingsperspectieven en waterbeheermaatregelen en bouwstenen voor besluitvorming aangaande mogelijke transitie naar een klimaatadaptieve gebiedsinrichting en bodem- en waterbeheer.
De resultaten van het onderzoek bestaan in hoofdlijnen uit (per voorbeeldgebied):
• Een overzicht van bestaande adaptatie initiatieven, toekomstverkenningen en gebiedsontwikkelingen;
• Een beschrijving van mogelijke alternatieve oplossingsrichtingen en verhaallijnen inclusief randvoorwaarden van het water- en bodemsysteem voor de verschillende oplossingsrichtingen;
• Systematische aanpak en tools voor het bepalen van de lokale en regionale effecten en effectiviteit van water- en bodemmaatregelen voor de beoogde doelen
• Inzicht in doorwerkingen van maatregelen(pakketten) op het regionale watersysteem, als input voor ontwerp van adaptatiepaden en het definiëren van klimaat- en waterrobuuste toekomstbeelden en verhaallijnen
• Overzicht van de diverse opties voor de invulling van het landgebruikstypen en de bijbehorende waterbehoefte (kwaliteit en kwaliteit), het bodemsysteem, technische uitdagingen, de klimaatbestendigheid, de arbeidsbehoefte, nutriëntenbehoefte en de fysieke opbrengsten.
• Mogelijke inrichtingsvarianten gericht op een klimaatbestendig en duurzaam landgebruik
• Inzicht in mogelijke combinaties van landgebruiksopties en waterbeheermaatregelen voor 2050 waarvan de effecten zijn gekwantificeerd voor bodem, water en landbouw. Indicatoren op gebiedsniveau zijn bijvoorbeeld netto-inkomsten (euro), arealen per landgebruiksoptie (per gewas, type natuur en recreatie (hectare); het netto watergebruik (m3), nitraatuitspoeling (mg NO3/l) en CO2-emissie (kg CO2) in het gebied
• Een overzicht van mogelijke verdienmodellen (zoals bijvoorbeeld inkomsten uit recreatie, een vergoeding voor natuurbeheer, een premie voor agrarische producten met hogere kwaliteit, vergoeding voor het vastleggen van koolstof) en gebiedstransities
• Een visuele en beschreven weergave van de adaptatiepaden, maatregelen en meekoppelkansen

Tenslotte zullen de belangrijkste leermomenten uit de voorbeeldgebieden worden samengevat waardoor ook in andere gebieden de handvatten en de in dit project ontwikkelde kennis kunnen worden ingezet.

Aantal projectleiders

1

Naam projectleider

Guido Bakema
Terug

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.