Met precisie naar meer biodiversiteit

Met precisie naar meer biodiversiteit

Aantal projecten

1

Organisatie onderdeel

WR-cap AF

Project code

LWV19218

Primaire MMIP

Landbouw, Water, Voedsel>A. Kringlooplandbouw>A5. Biodiversiteit in de kringlooplandbouw

Start datum

01/01/20

Eind datum

31/12/23

Samenvatting

Doel en resultaten
De biodiversiteit in Nederland staat fors onder druk. Melkveebedrijven zijn de grootste gebruiker van het landbouwareaal in Nederland en kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan het herstel van biodiversiteit. Normaal gesproken is extensivering de strategie om meer ruimte te bieden aan biodiversiteit. Dat gaat echter vaak ten koste van de voerproductie (hoeveelheid en/of kwaliteit) en het bedrijfsrendement. Deze PPS gaat de uitdaging aan om een forse winst op biodiversiteit te combineren met behoud van voerproductie of efficiëntieverbetering. Inspiratie hiervoor wordt gevonden in precisielandbouw. Het doel van de PPS is om kennis en tools te ontwikkelen om biodiversiteit en precisiegraslandbeheer te integreren in een melkveebedrijf, met behoud van inkomen. De ambitie is om op 25% van de totale bedrijfsoppervlakte biodiversiteit centraal te stellen. Op de overige 75% is ook ruimte voor biodiversiteit, maar niet als primair doel. Met precisielandbouw neemt de productie en/of efficiëntie toe door betere (timing van) gewasverzorging en oogst. Ook kan optimaal gebruik gemaakt worden van natuurlijke processen (bv opbrengstverhoging in mengteelten). Precisielandbouw kan bijdragen aan minder middelengebruik en aan het optimaal beheren en integreren van kruidenrijk gras. Het gebruik van precisielandbouw brengt kosten met zich mee die door aanvullende inkomsten op specifieke diensten en kostenbesparingen op kunstmest-krachtvoer en extra gewasopbrengsten nivelleren. Er zijn drie sleutelfactoren in onze zoektocht: biodiversiteit, precisietechnieken en het integreren van biodiversiteit in de bedrijfsvoering.

Globale aanpak
De PPS werkt aan de volgende onderdelen die elkaar aanvullen:
1) Innovatieprojecten: Biodiverse weidegang / Kruiden en klavers ter ondersteuning van diergezondheid / Peilverhoging combineren met vaste rijpaden voor extra weidegang / Meer biodiversiteit door plaatsspecifiek bemesten van grasland
2) Innovatienetwerk van loonwerkers en melkveehouders
3) Proeftuin Biodiversiteit Dairy Campus

Doel van het project

Het doel van deze PPS is om kennis en tools te ontwikkelen om biodiversiteit en precisiegraslandbeheer te integreren in een melkveebedrijf, met behoud van inkomen. De ambitie is om op 25% van de totale bedrijfsoppervlakte biodiversiteit centraal te stellen. Op de overige 75% is ook ruimte voor biodiversiteit, maar niet als primair doel. Met precisielandbouw neemt de productie en/of efficiëntie toe door betere (timing van) gewasverzorging en oogst. Ook kan optimaal gebruik gemaakt worden van natuurlijke processen (bv opbrengstverhoging in mengteelten). Precisielandbouw kan bijdragen aan minder middelengebruik en aan het optimaal beheren en integreren van kruidenrijk gras. Het gebruik van precisielandbouw brengt kosten met zich mee die door aanvullende inkomsten op specifieke diensten en kostenbesparingen op kunstmest-krachtvoer en extra gewasopbrengsten nivelleren. Er zijn drie sleutelfactoren in onze zoektocht: biodiversiteit, precisietechnieken en het integreren van biodiversiteit in de bedrijfsvoering.

Relatie met missie (Motivatie)

In de programmeringsstudie voor de kennis en innovatie agenda Herstel & benutten van biodiversiteit in de kringlooplandbouw worden de maatschappelijke opgaven ten aanzien van landbouw en biodiversiteit benoemd als 1) voedsel te produceren en tegelijkertijd de bodem vruchtbaar te houden en klimaatverandering te beperken, 2) biodiversiteit te herstellen en te benutten in de landbouw en 3) boeren een betere positie in de keten te geven. Deze PPS sluit aan op het in de programmeringsstudie beschreven handelingsperspectief voor de boer en zijn omgeving: 1) ontwerpen van nieuwe bedrijfssystemen, teelten en technologie waarin biodiversiteit en ecologische processen een belangrijke productie factor zijn, 2) ontwikkelen van verdienmodellen op bedrijfsniveau en in de keten, en 3) opzetten van praktijknetwerken voor natuur inclusieve landbouw / boeren met biodiversiteit ten behoeve van kennisdeling en valorisatie.

Geplande acties

De PPS hanteert drie principes.
Principe 1: kennis ontwikkelen en toetsen in specifieke innovatie experimenten (Werkpakket 1): Best practices en/of management tools. Een gedetailleerde proefopzet ontstaat in 2020 voor deze 4 experimenten. Voor 3 van de 4 is daarna budget om ook daadwerkelijk uit te voeren. Eind 2020 besluiten de partners hierover.
IE1.1: Weidegang met bio-diverse percelen: Doorontwikkeling van nieuwe beweidingsstrategieën t.b.v. bio-diverse percelen. Denk aan bosvorming, effecten van voor- en naweiden. Hoe werkt het in de praktijk bij verschillende beweidingstrategieën en hoe verhoudt kruidenrijk grasland zich tot dit beweiden?
IE1.2: Kruiden en klavers ter ondersteuning van diergezondheid: Kruiden kunnen een bijdrage leveren om de gezondheid van dieren op peil te houden. Is dit te onderbouwen met sensoren? Door data m.b.t. graasgedrag, melksamenstelling, opname kruidenrijkgras en diergezondheid en veerkracht van individuele koeien te verbinden.
IE1.3: Peilverhoging combineren met vaste rijpaden voor extra biodiversiteit: Peilverhoging zorgt voor een meer kruidenrijke vegetatie en minder ruwvoerproductie. In welke mate lukt het om de ruwvoerproductie constant te houden bij peilverhoging via minder bodemverdichting en minder weersafhankelijkheid bij bemesten?
IE1.4: Meer biodiversiteit door plaats specifiek bemesten van grasland: Via sensoren is grasgroei te monitoren. Door op het juiste moment, plek en hoeveelheid te bemesten neemt de mestbenutting toe. Dit leidt tot meer variatie binnen en tussen percelen. Kan deze strategie ervoor zorgen dat zowel biodiversiteit als productie in graslanden toeneemt?

Principe 2: creëren en gebruiken van een experimentele omgeving. In werkpakket 2 gaan pioniers in een innovatienetwerk van loonwerkers en melkveehouders onderling kennis en ervaringen delen m.b.t. hightech precisielandbouw en biodiversiteit. Ze denken mee met het onderzoek in de PPS, dragen onderwerpen en verbeteringen aan voor de innovatieprojecten en gaan met de innovatie experimenten pilots aan de gang. Speciale aandacht in dit innovatienetwerk is er voor de ontwikkeling van een goed afwegingskader om biodiversiteit en precisielandbouw voor graslandbeheer in een bedrijfsvoering te integreren. Praktische, sociale, economische, persoonlijke en technische afwegingen worden hierin meegenomen. In werkpakket 3 ontwikkelt Dairy Campus zicht tot een proeftuin voor het uitvoeren van onderzoek naar biodiversiteit. Waar de inzet van precisielandbouw leidt tot het vrijmaken van 25% van de totale bedrijfsoppervlakte voor biodiversiteit. Dairy Campus heeft hiervoor in 2018 een strategie ontwikkeld en wil deze strategie toepassen in de Proeftuin. Dat vraagt om stapsgewijze en iteratieve aanpassingen in de bedrijfsvoering bij zowel Dairy Campus als bij de loonwerker. De in te zetten precisie technieken voor het beheer van de percelen worden zorgvuldig gekozen en begeleid op inpasbaarheid. De Proeftuin deelt haar ervaringen via workshops/excursies/publicaties en is tevens beschikbaar voor innovatieprojecten.

Principe 3: creëren van de randvoorwaarden om de PPS goed uit te kunnen voeren en om de ervaringen en kennis breder te ontsluiten. Werkpakket 4 zorgt voor de afstemming tussen de werkpakketten, met de opdrachtgever en het opstellen en uitvoeren van een overall communicatieplan. Centrale vraag hierbij is: ‘Kun je op bedrijfsniveau 25% van je areaal inzetten voor bevorderen van biodiversiteit en toch een vergelijkbare hoeveelheid gras en ruwvoer winnen’.

Het project heeft een doorlooptijd van 4 jaar. Dat geld ook voor alle werkpakketten. Het eerste jaar betreft vooral een nadere verkenning en het ontwerpen van een goede experimentele opzet. Uitvoering van de experimenten vindt vooral plaats in het tweede en derde jaar. In het vierde jaar ligt de focus vooral op systeemintegratie op bedrijfsniveau. We gaan werken met een jaarplanning, hetgeen betekent dat er aan het eind van ieder jaar tussenproducten opgeleverd worden en er een go/no go is voor de uitvoering van het beoogde werkplan voor het volgende jaar. Dit is mede ingegeven door het feit dat we met de jaarcyclus van graslandbeheer en beweiding te maken hebben.

Aantal projectleiders

1

Naam projectleider

Gerard Migchels
Terug

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.