Natuurlijk basissysteem klimaat-adaptieve stedelijke ontwikkeling

Natuurlijk basissysteem klimaat-adaptieve stedelijke ontwikkeling

Organisatie-onderdeel

WR-cap TU

Projectcode

LWV19222.04

MMIP

Landbouw, Water, Voedsel>C. Klimaatbestendig landelijk en stedelijk gebied>C3. Waterrobuust en klimaatbestendig stedelijk gebied

Startdatum

01/03/20

Einddatum

31/12/21

Samenvatting

WR doet onderzoek naar het natuurlijk basissysteem van steden. Dit is een typologie/classificatie van Nederland in tien gebieden op basis van gelijke kenmerken van het natuurlijk systeem (ondergrond, bodem en groen). Voor de verschillende regio’s in Nederland worden de kenmerken van het natuurlijk basissysteem bepaald. De kennis wordt operationeel gemaakt voor stedelijke klimaatadaptatie en de omliggende regio.

In 4 deelprojecten worden verschillende aspecten van klimaatadaptatie onderzocht. Met partners Heijmans en COBRA voeren we projecten uit in het stedelijke gebied, met partners Waterschap Rivierenland en Provincie Gelderland zitten we in het landelijke gebied rondom de steden.

Dit project verbindt kennis over het natuurlijk basissysteem met de mogelijkheid om daar geoptimaliseerd voor het betreffende systeem, de mogelijkheden en effecten te bepalen van klimaat adaptief bouwen. Verder wordt gekeken naar de bijdrage van groen in de stad aan verminderen van hittestress, bijdrage aan CO2 reductie en vergroten leefbaarheid. Daarnaast wordt onderzocht hoe de bijdrage van groen zo optimaal mogelijk kan worden gerealiseerd door inzicht te krijgen hoe de groeiplaats van bomen zo optimaal mogelijk ingericht kan worden mbt de watervoorziening. Die watervoorziening is in steden vaak slecht door verdroging of door verdichting.

In het landelijkgebied wordt onderzocht hoe het veranderend klimaat gevolgen heeft voor de waterhuishouding en hoe wateroverlast in de stad nauw samenhangt met waterberging of waterinfiltratie buiten de stad. Hoe kunnen ontwerpbeslissingen zoals voorgesteld in de NL2120 studie hier mogelijk oplossingsrichtingen aanreiken.

In samenwerking met belangrijke stakeholders wordt de aanpak operationeel gemaakt, op maat voor verschillende stakeholders: provincie, gemeente, projectontwikkelaar, groenadviseur, natuur beherende organisatie, bewoner. Zij zijn daardoor in staat vanuit hun belang of focus beter bij te dragen aan een urgente opdracht voor elke stad: klimaat adaptatie.

Doel van het project

Deelnemers krijgen sterke argumenten in handen om natuurlijke maatregelen voor te stellen tbv klimaatadaptatie. Deze dragen bij aan de klimaatbestendige stad en zijn vaak goedkoper en robuuster dan technische maatregelen. De natuurlijke veerkracht van de stad wordt ingezet.
Het project levert een eenvoudige aanpak om voor elke stad in Nederland snel het natuurlijk basissysteem in beeld te brengen. Zichtbaar wordt bijvoorbeeld waarom op welke plekken wateroverlast ontstaat; waar hoeveel regenwater in de bodem kan worden opgeslagen, enz. Daarmee worden handelingsperspectieven met en voor de deelnemers ontwikkeld.

Voor de groenblauwe sector ontstaat een beter perspectief. De sector krijgt de beschikking over een innovatieve, financieel concurrerende en op de natuur gebaseerde aanpak voor stedelijke klimaatadaptatie. Hierdoor kan de sector een meer op kwantitatieve feiten gebaseerde inbreng op het gebied van klimaatadaptatie benadrukken.
De sector kan zijn positie in het voortraject van stedelijke planvorming versterken. Dat geldt voor de lange termijn, omdat verwacht wordt dat de klimaatadaptatie opgave er één van de lange termijn is.

Relatie met missie (Motivatie)

Primair geeft het project handvatten en helpt lagere overheden, marktpartijen en inwoners om, in het verlengde van de nationale Adaptatie Strategie, samen steden klimaatbestendig en water robuust te maken. Het helpt concreet om wateroverlast, verdroging en hittestress in steden te voorkomen door gerichte investeringen in groen en water op basis van een natuurlijke aanpak (natuurlijk basis systeem). Door klimaatadaptatie met een groene invulling van de stad na te streven, ontstaat er ook meer ruimte voor gezondheidsbaten van groen, en ook voor biodiversiteit.

Geplande acties

Individuele pilots en hun opschaling resulteren in succesvolle aanpakken om een stad klimaat adaptief te maken. Naast de individuele resultaten uit de verschillende pilots wordt een generieke aanpak ontwikkeld. Hoe kan eenvoudig een model van het natuurlijk basissysteem voor een stad worden opgesteld? En hoe kan een model worden ingezet om groen op de juiste plek te zetten (groeiplaats) en kwantitatief in te schatten wat de bijdrage van groen is aan het klimaat adaptief maken van een stad.