Op weg naar een klimaatbestendige melkveehouderij in de Achterhoek

Op weg naar een klimaatbestendige melkveehouderij in de Achterhoek

Organisatie-onderdeel

WR-cap AF

Projectcode

LWV20363

MMIP

Landbouw, Water, Voedsel>C. Klimaatbestendig landelijk en stedelijk gebied>C3. Waterrobuust en klimaatbestendig stedelijk gebied

Startdatum

01/01/21

Einddatum

31/12/26

Samenvatting

Toekomstige veranderingen in het klimaat zullen naar verwachting in toenemende mate invloed
hebben op zowel economische als milieukundige prestaties van Nederlandse melkveebedrijven.
Ondanks dat er op deelterreinen redelijk wat kennis bestaat, ontbreekt het aan overzicht en kennis
van individuele melkveehouders om locatie- en bedrijfsspecifieke klimaatrisico’s goed in te schatten
en effectieve keuzes te maken voor investeringen in klimaatadaptatie. Daarnaast mogen
oplossingen op het melkveebedrijf niet ten koste gaan van sectorale duurzaamheidsdoelen of
ontwikkeldoelstellingen op gebiedsniveau, zoals die voor natuur en drinkwatervoorziening. Het doel
van dit project is het ontwikkelen, delen en demonstreren van kennis en innovaties die nodig zijn
voor integraal klimaatbestendige ontwikkeling van melkveebedrijven in De Achterhoek. Het project
levert inzicht in potentiële effecten van verwachte veranderingen in het klimaat op de
melkveehouderij in de Achterhoek, en bouwstenen voor ontwikkeling naar een klimaatbestendig
melkveebedrijf passend bij sectorale en regionale ontwikkeldoelstellingen. Kennisoverdracht is een
kern onderdeel van dit project, om de kennis over klimaatadaptatie onder toekomstige gebruikers
te vergroten en klimaatbestendigheid in de praktijk te bevorderen, zowel binnen als buiten de
Achterhoek.

Doel van het project

Het project draagt bij aan missie C (‘Klimaatbestendig landelijk en stedelijk gebied’) door kwetsbaarheden van veranderingen in het klimaat voor melkveebedrijven in de Achterhoek te onderzoeken, alsook de adaptatiemogelijkheden en de effectiviteit van maatregelen. Hiermee sluit het project nauw aan bij het doel van MMIP C2 om kansen en bedreigingen die klimaatverandering met zich meebrengen in kaart te brengen en adequate adaptatiestrategieën te formuleren, te demonstreren en te vermarkten.

Relatie met missie (Motivatie)

Onderzoek naar klimaatverandering en adaptatiemogelijkheden in de Nederlandse melkveehouderij is relatief schaars t.o.v. de akkerbouw, en tot dusver vaak gericht op specifieke adaptatiemaatregelen (bv. droogteresistent gewas) of bedrijfsonderdelen (bv. bodem). De huidige kennis over klimaatrisico’s voor de melkveehouderij geeft nog weinig handvatten voor individuele melkveehouders om bedrijfsspecifieke klimaatrisico’s goed in te schatten en effectieve keuzes te maken voor investeringen in klimaatadaptatie. Een van de redenen is dat klimaatrisico’s en de effectiviteit van adaptatiemaatregelen sterk verschillen tussen specifieke bedrijfslocaties, bedrijfstypes, en -management. Ook speelt integraliteit een rol: oplossingen voor een klimaatbestendiger melkveebedrijf mogen niet ten koste gaan van andere duurzaamheidsdoelen op sector- of gebiedsniveau. De problematiek is dus multidisciplinair van aard en speelt op verschillende ruimte- en tijdschalen, wat het toewerken naar een integraal klimaatbestending melkveebedrijf complex maakt.

Geplande acties

Inhoudelijke resultaten:
- inzicht in effecten van verwachte veranderingen in het klimaat op de melkveehouderij in de Achterhoek, t.a.v. technische en milieukundige bedrijfsprestaties;
- bouwstenen voor ontwikkeling naar een integraal klimaatbestendig melkveebedrijf, passend bij sectorale duurzaamheidsdoelstellingen en ontwikkeldoelstellingen op gebiedsniveau;
- (door)ontwikkeling en praktijkdemonstratie van twee kansrijke adaptatiemaatregelen (veldproeven);
- kennisoverdracht aan melkveehouders, bedrijfsleven, beleidsmakers en andere stakeholders.

Concrete deliverables per jaar:
Jaar 1 (2021):
- Startbijeenkomst, bijeenkomsten Kennisgroep Klimaatadaptatie, stuurgroepbijeenkomsten PPS consortium
Jaar 2 (2022):
- 2 Rapporten (a. Klimaatbestendigheid van de melkveehouderij in de Achterhoek;
b. Portfolio van adaptatiemaatregelen voor melkveebedrijven)
- Webinar over resultaten enquête klimaatadaptatie melkveehouderij Achterhoek
- Tussentijds rapport Veldproef klei op zandgrond
- Praktijkdemonstraties van veldproeven
- Bijeenkomsten Kennisgroep Klimaatadaptatie, stuurgroepbijeenkomsten
Jaar 3 (2023):
- Rapport: Modeleffecten van maatregelen voor klimaatadaptatie op economische en milieukundige bedrijfsprestaties van melkveebedrijven
- Workshops voor melkveehouders over klimaatverandering en adaptatiemaatregelen
- Praktijkdemonstraties van veldproeven
- Bijeenkomsten Kennisgroep Klimaatadaptatie, stuurgroepbijeenkomsten
Jaar 4 (2024):
- 2 Rapporten (a. Effecten van infiltratiedrains en druppelirrigatie op vochtvoorziening en groeireductie in voedergewassen; b. Effecten van aanbrengen van klei op zandgrond op bodemvocht en gewasopbrengst)
- Praktijkdemonstraties, lezingen door melkveehouders Kennisgroep Klimaatadaptatie
- Bijeenkomsten Kennisgroep Klimaatadaptatie, stuurgroepbijeenkomsten
(praktijknetwerken, regionale initiatieven/projecten), stakeholder workshops, factsheet en infographic over projectresultaten, eind rapportage
Communicatie (doorlopend, 2021-2024): artikelen/berichten in vakbladen, regionale pers, sociale media en kanalen partners (bv. online platform Melkweb FrieslandCampina, nieuwsbrief VKA).

Naam projectleider

Marion de Vries