Optimalisering gezamenlijk grondgebruik akkerbouw en veehouderij

Optimalisering gezamenlijk grondgebruik akkerbouw en veehouderij

Organisatie-onderdeel

WR-cap AF

Projectcode

AF18153

MMIP

Landbouw, Water, Voedsel>A. Kringlooplandbouw>A2. Gezonde, robuuste bodem en teeltsystemen gebaseerd op agro-ecologie en zonder schadelijke emissies naar grond- en oppervlaktewater

Startdatum

01/01/19

Einddatum

31/12/24

Samenvatting

In veel landbouwregio’s in Nederland wordt er samengewerkt tussen akkerbouwers en melkveehouders, waarbij grondruil vaak onderdeel is van de samenwerking. Recente projecten op dit gebied laten zien dat het grondgebruik in de samenwerking niet altijd optimaal is. Daarom is in dit project nagegaan hoe de vruchtwisseling op zowel het akkerbouw- als melkveebedrijf kan worden geoptimaliseerd in situaties van grondruil tussen beide bedrijven met het oog op economie, organische stofvoorziening, stikstofbenutting, biodiversiteit, broeikasgasemissies en bodemgezondheid. Dit is gedaan via een modelmatige verkenning van verschillende gezamenlijke grondgebruiksvarianten van akkerbouw- en melkveebedrijven. Voor een aantal landbouwregio’s waarin akkerbouw en melkveehouderij op grote schaal naast elkaar voorkomen zijn grondgebruiksvarianten gedefinieerd en deze zijn vervolgens beoordeeld op de bovengenoemde duurzaamheidsaspecten. De keuze van de varianten en de resultaten van de beoordeling worden teruggekoppeld met relevante stakeholders (akkerbouwers, melkveehouders, advies- en ketenpartijen).

Doel van het project

Optimalisering van de vruchtwisseling op zowel het akkerbouw- als melkveebedrijf in situaties van grondruil tussen beide bedrijven met het oog op economie, organische stofvoorziening, stikstofbenutting, biodiversiteit, broeikasgasemissies en bodemgezondheid.

Het project draagt ook bij aan de doelen van de MMIP A2 “Gezonde, robuuste bodem en teeltsystemen gebaseerd op agro-ecologie en zonder schadelijke emissies naar grond- en oppervlaktewater” in het bijzonder duurzaam bodembeheer inclusief bodemgezondheid en het doel te komen tot biodiverse teeltsystemen.

Relatie met missie (Motivatie)

Het belang van het project is, dat via een goed uitgevoerde samenwerking de bodemvruchtbaarheid kan worden verbeterd en dat door een ruimere rotatie de productie van de afzonderlijke gewassen op een duurzame manier kan stijgen. Dit is ook maatschappelijk gezien van belang, omdat dergelijke teeltsystemen mogelijk ook positief zijn voor een hogere biodiversiteit en vermindering van emissies naar bodem en lucht. Verder verhoogt het project het inzicht in duurzame sector-overschrijdende teeltsystemen.

Samenwerking tussen akkerbouwers en melkveehouders sluit aan bij de door Ministerie van LNV gewenste omslag naar een kringlooplandbouw, waarbij sectoren elkaars producten gebruiken als grondstof. Daarnaast heeft de Commissie Grondgebondenheid aangegeven dat melkveebedrijven 65% van het eiwit van eigen bodem moet komen en de resterende behoefte in de nabije omgeving moet worden geteeld, bijvoorbeeld door akkerbouwers. Extra teelt van eiwithoudende gewassen door akkerbouwers kan onderdeel zijn van de samenwerkingsovereenkomst.
Een juiste uitvoering van het grondgebruik is van belang voor een zo hoog mogelijke organische stofaanvoer, een zo goed mogelijke stikstofbenutting en een goede bodemgezondheid en gezonde gewasproducten.

Geplande acties

Inhoudelijk
In het project zal zijn voor een aantal landbouwregio’s in Nederland (Centraal/Noordwest-Nederland, Zuidwest-Nederland, Noordoost-Nederland, Zuid-Nederland) voorbeelden bekeken van grondgebruik bij samenwerking tussen akkerbouw- en melkveebedrijven.

Producten
• Nederlandstalig rapport met beschrijving resultaten (2020)
• Artikel met samenvatting resultaten (2020).
• Een aantal inleidingen waarin mede gebruik is gemaakt van (tussen)resultaten van onderhavig project