Smaakborging groente en fruit

Smaakborging groente en fruit

Organisatie-onderdeel

WR-cap TU

Projectcode

LWV20138

MMIP

Landbouw, Water, Voedsel>D. Gewaardeerd, gezond en veilig voedsel>D2. De consument, duurzame en gezonde voeding in een groene leefomgeving

Startdatum

01/01/21

Einddatum

31/12/24

Samenvatting

In de tuinbouwketen is behoefte aan het kunnen meten van smaak. Consumenten zullen immers eerder tot herhalingsaankopen overgaan wanneer de smaak keer op keer goed is. Doel is het stimuleren van de groente en fruit consumptie ten behoeve van de volksgezondheid. Beoogd resultaat is de ontwikkeling van een smaakmodel om smaak van groente en fruit non invasief, snel en objectief te meten tijdens het oogsten en in de verdere keten, geschikt voor toepassing op een oogstrobot.

Doel van het project

Doel van dit project is om de consumptie van groente en fruit te stimuleren ten behoeve van de volksgezondheid. We doen dit door een instrument te ontwikkelen dat van de gezonde keuze voor groente en fruit, een meer aantrekkelijke en makkelijke keuze te maken. Om dit doel te bereiken moet de kennis die wordt ontwikkeld ook geïmplementeerd worden. Daarom wordt in dit project niet alleen kennis ontwikkeld, maar meteen ook de methode die praktische toepassing mogelijk maakt.

Beoogd resultaat is daarom de ontwikkeling van een methode in de vorm van een smaakmodel om smaak van groente en fruitproducten non invasief, snel en objectief te meten tijdens of na het oogsten, waar de factoren oogstrijpheid en toekomstige toepassing op een oogstrobot onderdeel van uitmaken. Zo kunnen veredelaars, telers, handelshuizen, retailers en op termijn zelfs consumenten zelf eenvoudig de smaak meten zonder het product te beschadigen. Voor consumenten wordt de keuze voor groente en fruit makkelijker en aantrekkelijker, omdat met deze methode de smaak structureel kan worden verbeterd en geborgd. De kennis en innovatie die nodig is om deze methode te ontwikkelen is kennis over non-invasieve sensoren in relatie tot fysische producteigenschappen van groente en fruit en de smaakvoorkeuren van consumenten. Concreet zijn algoritmes nodig die op basis van data van non invasieve sensoren waardes kunnen berekenen voor de smaakvoorkeur van consumenten en de fysische eigenschappen gerelateerd aan deze smaakvoorkeur. Als pilotgewas zal aardbei worden gebruikt, vanwege de grote variatie in de smaak van aardbei, zowel tussen als binnen rassen, teelten en seizoenen. Er is al een smaakmodel aardbei succesvol ontwikkeld (PPS Smakelijke Vermarkting), maar hierbij moeten de aardbeien op het lab destructief worden gemeten. Dit is weliswaar sneller en goedkoper dan smaakonderzoek met consumentenpanels maar nog steeds relatief tijdrovend, duur en onpraktisch qua logistiek met een kwetsbaar en kort houdbaar product. De kennis en methode die we in dit project ontwikkelen maakt de overstap mogelijk van de nu nog destructieve metingen op het laboratorium, naar non invasieve metingen met de nieuwste technologie op het veld of in de loods. Deze variatie vraagt ook om een doorontwikkeling van de onderzoeksmethodiek en analyse, met name op sensorisch vlak. Deze geavanceerde aanpak wordt nu haalbaar omdat met non invasieve sensoren relatief snel grote hoeveelheden data op individueel vruchtniveau verzameld kan worden. Kennis over sensortechnologie, productkwaliteit en sensoriek vormen hiervoor de basis.

De kennis en methode die we willen ontwikkelen biedt ondernemers in de keten de mogelijkheid om smaak te kunnen borgen en zich daarmee te onderscheiden met hoog kwalitatieve marktconcepten. Ook wordt mogelijk gemaakt om tijdens onderzoekstrajecten ter verduurzaming van de teelt het effect op smaak te monitoren, wat de implementatie van bijvoorbeeld weerbaar of circulair telen kan bevorderen. Deze innovatie faciliteert de hele keten om een aanbod te genereren van smaakvolle, duurzaam geteelde groenten en fruit. Een groente- en fruitaanbod waarvan de smaak geborgd is, zal keer op keer de duurzame en gezonde keuze stimuleren.

Relatie met missie (Motivatie)

Dit project sluit aan bij Prioriteit 26 (D2): “Implementatie van ontwikkelde kennis ten behoeve van gezonde keuzes op het gebied van voedsel, voeding en groen in praktijkconcepten”.
De in dit projectidee te ontwikkelen methode om smaak eenvoudig te meten, maakt het mogelijk om de kennis te valoriseren die is opgedaan in PPS Smakelijke Vermarkting, waaruit kwam dat smaak en versheid de belangrijkste producteigenschappen van groenten en fruit zijn voor consumenten. Het in hetzelfde project ontwikkelde smaakmodel aardbei op basis van destructieve metingen door laboranten in het laboratorium, kan veel grootschaliger en sneller worden geimplementeerd indien deze kennis wordt doorontwikkeld naar een non invasief smaakmodel, gekoppeld aan sensoren die eenvoudig gebruik in de kas en op locatie mogelijk maakt voor de hele keten. Hierdoor is een transitie mogelijk van incidentele smaakmetingen bij een onderzoeksinstelling van producten aan het einde van hun ontwikkelingscyclus, tot structurele metingen op de werkvloer (Figuur 1). Voor ketenpartijen maakt deze methode nieuwe strategieën en business proposities haalbaar; door zelf de smaak eenvoudig, objectief en structureel te kunnen monitoren, is de smaak beter te borgen, stijgt het smaakniveau en wordt de gezonde keuze voor groente en fruit aantrekkelijker.

Deze kennisontwikkeling vraagt om een gezamenlijke aanpak als consortium. In het consortium is de gehele keten vertegenwoordigd; veredeling, teelt, handel en in een later stadium ook retail. Consumenten zijn intensief betrokken via de smaakproeven in het project. Ook aanbieders van sensortechnologieën en bijbehorende applicaties maken deel uit van het consortium, waardoor de in dit project te ontwikkelen kennis en algoritmes snel kunnen worden geïmplementeerd. Vanuit de kennisinstelling worden de kennisdomeinen van productkwaliteit en sensortechnologie gecombineerd met sensorisch- en consumentenonderzoek. Door deze collectieve aanpak kan een robuuste en betrouwbare methode worden ontwikkeld die als een gezamenlijke ‘smaaktaal’ succesvol in de gehele keten kan worden gebruikt.

Geplande acties

Beoogd resultaat is de ontwikkeling van een smaakmodel om smaak van groente en fruitproducten non invasief, snel en objectief te meten tijdens of na het oogsten, waar de factoren oogstrijpheid en toekomstige toepassing op een oogstrobot onderdeel van uitmaken. Concreet zijn algoritmes nodig die op basis van data van non invasieve sensoren waardes kunnen berekenen voor de smaakvoorkeur van consumenten en de fysische eigenschappen gerelateerd aan deze smaakvoorkeur. Als pilotgewas zal aardbei worden gebruikt, vanwege de grote variatie in de smaak van aardbei, zowel tussen als binnen rassen, teelten en seizoenen. Kennis over sensortechnologie, productkwaliteit en sensoriek vormen hiervoor de basis.

Daarnaast zijn er meerdere deliverables gepland die ondersteunen om de doelen van het project te behalen:
- Rapportage inventarisatiestudie en de selectie van sensoren om smaak te meten (2021, Q1).
- Datasheets per partner van de smaakdata van producten die de partner beschikbaar heeft gesteld (2021 Q2 t/m 2022 Q3).
- Twee keer per jaar een powerpoint presentatie aan partners over voortgang en resultaten, waaronder de performance van de sensoren en modellen (2021 Q2 t/m 2024 Q4).
- Licentieovereenkomsten gebruiksrecht (2021 Q2), gebruiksmethode(n) voor modellen en een powerpointpresentatie (fase A 2022 Q3 en fase B 2024 Q3).
- Gedurende de gehele projectperiode vinden communicatieactiviteiten naar partners en publiek plaats via diverse media waaronder vakbladen, websites, congressen en een wetenschappelijke paper.
- Aan het einde van beide fases vindt en bijeenkomst met demo plaats voor publiek (fase A 2022 Q4 en fase B 2024 Q4).

Naam projectleider

Caroline Labrie